"Τ' αψύ το ξύδι, τρώει τ' αγγειό! "

Σάββατο, 29 Απριλίου 2017

Τοπωνυμικά παράδοξα

Από το βιβλίο του Δ. Καμπούρογλου, ΤΟΠΩΝΥΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΟΞΑ, Εστία, Αθήναι 1920, σας μεταφέρω τα πολύ ενδιαφέροντα περί Φιλιατρών και Φιλιατών σσ. 22-28:

"...Ερωτά ο διαβάτης έναν κουφόν:
-Πού πάει αυτός ο δρόμος κουμπάρε;
Και ο κουφός απαντά:
-Σταφύλια τρώου.
Ο διαβάτης διηγήθη το πράγμα και διεδόθη τόσον τούτο, ώστε ωνομάτισεν και τον τόπον "Στα Φιλιατρά".
Σημειωτέον ότι αναγράφομεν ταύτα, όχι διά να εμπαίξωμεν πρόσωπα. Ο τρόπος αυτός του σκέπτεσθαι δια την προέλευσιν των τοπωνυμιών αποτελεί Σχολήν ακμάζουσαν ακόμη και τώρα. [Και τώρα!]
Αλλ' επανέλθωμεν εις τα Φιλιατρά. Περί αυτών προεβλήθη επίτέλους βάσιμος και σοβαρά γνώμη, ότι πρόκειται περί κτήσεως των Φιλιάτρων. Ούτως ηδύναντο να λεχθώσιν επίσης ταύτα και Φιλιατρέϊκα και Φιλιαράτα και Φιλιατράταις. Οικογένεια δε Φιλιάτρων απεδείχθη και εξ εγγράφου πηγής, ότι υπήρχεν εν Ελλάδι κατά το έτος 1262. Κατά της γνώμης ταύτης υπεβλήθη η ένστασις, ότι τα Φιλιατρά είναι λέξις καθαρώς Αλβανική, προελθούσ εκ του φίλγια, το οποίον σημαίνει νήμα, δεσμόν, φυλήν κλ.  Αλλά μήπως η ρίζα δεν είναι Ελληνική, Ελληνικωτάτη μάλιστα; Το ότι πολλαί γειτονικαί τοπωνυμίαι είναι Αλβανικαί και πολλοί κάτοικοι των μερών αυτών φέρουσιν Αλβανικά ονόματα, δεν εθεωρήθη σοβαρόν επιχείρημα, αφού είναι γνωστόν ότι Ελληνικώτατοι τόποι περικυκλούνται υπό Αλβανοφώνων.
Τα Φιλιατρά κατά την γνώμην ταύτην, σχετίζονται προς τους Φιλιάτες. Αλλά μήπως δεν υπάρχουν και εν Πελοποννήσω Φίλια, όπως δα και Ζαγορίτσα κοντά -κοντά μάλιστα;
Έχομεν δε, ως γνωστόν, και εις την Αττικήν το Ηπειρωτικής προελεύσεως Φιλιάτι. Εξ άλλου όμως εγράφη ότι υπάρχει εις την Σύρον το Ελληνικώτατον Φιλιατρόν. Ώστε εκ της φωνητικής ομοιότητος, ήτις πολλάκις και συμπίπτει απλώς, δεν είνε δυνατόν να καταρριφθή η Ελληνικότης της τοπωνυμίας των Φιλιατρών. Το περίεργον είνε, ότι η τύχη των Πελοποννησιακών Φιλιατρών, ως προς τας παραδοξολογίας περί του ετύμου των, παρακολουθεί και το Φιλιάτι και τους Φιλιάτες. Το της Αττικής λοιπόν Φιλιάτι σχετίζουν προς τους παναρχαίους Φιλαΐδας, τους Ηπειρωτικούς δε Φιλιάτες προς τον γαιοκτήμονα Τριανταφύλλην ή Φούλην (διατί όχι Φίλην ή Φίλιον;) δέχονται δε χάριν του Φούλη τούτου ότι η κομη ωνομάζετο παλαιότερον Φουλχάτες. Αείμνηστος καθηγητής του Πανεπιστημίου έγραψε τα παράδοξα ταύτα: «προς άρκτον κείται η πόλις Φιλιάται, όπερ όνομα εκείθεν δοκεί υπολείπεσθε- ου πόρρω κείμενον και ίσως εκ του αρχαίου Ιλίου (εθικ. Ιλιάται και μετά του διγάμματος Φιλιάται) γενέσθαι, α μοι δοκεί πιθανά μόνον, ουδ’ αν διϊσχυρισαίμην…κλπ.» […]
Ως προς τα Φιλιατρά, περί ων κυρίως ο λόγος, καίτοι αναγνωρίζομεν την σοβαρότητα της εκ των Φιλιάτρων προελεύσεως, εν τούτοις βλέποντες το Ηπειρωτοβριθές των μερών αυτών, κλίνομεν υπερ της γνώμης, ότι τα Φιλιατρά ήσαν αρχικώς Φιλιάτες –όνομα Ελληνικωτάτης και όχι Αλβανικής ρίζης- εις την Πελοπόννησον δε, συνεπεία γλωσσικών του τόπου παθήσεων, η εξακρίβωσις των οποίων δεν είναι έργων ημών, και κάποιας επιτραχύνσεως, ήτις παρατηρείται εκεί, ως π.χ. συνέβη και εις τα Καλάβρυτα, μετέπεσαν οι Φιλιάτες εις Φιλιατέϊκα και ταύτα εις Φιλιατρέϊκα και τέλος εις Φιλιατρά. […] Αλλά και η φραγκική προέλευσις του ονόματος δεν είναι δυνατόν ν’ απορριφθή αβασανίστως, διότι την Φιλάντρα (και Φιλιάντρα αντί του Φλάντρα) από τα Φιλιατρά δεν τα χωρίζει μεγάλη απόστασις..."

Και γεννάται το ερώτημα: «Τι εννοεί ο ποιητής;» Το μόνο σίγουρο είναι ότι θεωρεί ότι τα Φιλιατρά (όπως και πολλά άλλα πελοποννησιακά τοπωνύμια) ήταν πριν Φιλιάτες. (Αλλά αφήνει χώρο και για άλλες εκδοχές) «Ελληνικωτάτη» η ρίζα, αλλά δεν μας δίνει και πολλές πληροφορίες. Ίσως εννοεί τη λέξη «φιλιατρό» γράφοντας ότι «υπάρχει εις την Σύρον το Ελληνικώτατον Φιλιατρόν. Ώστε εκ της φωνητικής ομοιότητος, ήτις πολλάκις και συμπίπτει απλώς, δεν είνε δυνατόν να καταρριφθή η Ελληνικότης της τοπωνυμίας των Φιλιατρών». Άρα τα Φιλιατρά είναι πιο κοντά προς την αρχική ρίζα και οι Φιλιάτες πιο μακριά. Αν ισχύει αυτή η θεωρία θα πρέπει να δούμε κι ένα αρχικό «Φιλιατρά- Φιλιάτρες- Φιλιάτρι» και στα μέρη μας.
Έχω ξαναγράψει ότι το δικό μας Φιλιάτι χρωστάει την ύπαρξή του στα μεγάλα πούσια του. Το δερβένι από τη Σαγιάδα στα Γιάννενα, πέρασε αναγκαστικά από κει για ύδρευση. Άρα είναι πολύ ελκυστικό να αποδώσουμε στα φιλιατρά των πηγαδιών την αρχική ρίζα, αλλά αυτό προϋποθέτει ελληνόφωνους ονοματοδότες. (και στο Φιλιάτι της Αττικής η ονομασία έμεινε τελικά μόνο στο πηγάδι της περιοχής, ίσως στο μέρος απ’ όπου ξεκίνησε). Μέχρι την πανούκλα των αρχών του 19ου αιώνα όμως, στο Φιλιάτι (ή Φιλιάτες) ζούσαν κυρίως αλβανόφωνοι και γύφτοι. Τα περί Φίλιου ας τα θεωρήσουμε γενεαλογικούς μύθους που κατασκευάστηκαν εκ των υστέρων.

Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για το …Φιλιάτι!  

Τετάρτη, 26 Απριλίου 2017

ΠΑΛΙΟ ΟΝΕΙΡΟ

Ξύπνησα μέσα σ΄ ένα παλιό όνειρο.
Εσύ κοιμόσουν πλάι μου.
Χαμογελούσες.

Το μελαμψό κορμί σου
Πλήγωνε
Τ' άσπρα σεντόνια!

Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Μπορείς να κάνεις τέχνη με...σφαίρες; Λίγο δύσκολο, αλλά να αλλάξεις την ιστορία μπορείς. Και τη χρονολογία καμιά φορά, Όπως σ' αυτό το κλειδί στο Σμέρτο (θάνατος) στην Τσαμουργιά. Ο μισολιρίτης του Ζέρβα, πυροβόλησε το σπίτι του μουσουλμάνου Τσάμη. Κι έκαμε το 8...3! Έτσι οι Σμερτιώτες διαβάζουν ... 500 χρόνια λιγότερο! Ποιός θα κάτσει να τους εξηγήσει τα περί "από κτίσεως κόσμου" και για τους κουμπουροφόρους του Ζέρβα!

H Θύρα του Πλουτση...



Ξαναγυρίζω σε μιά αγαπημένη θύρα, του Πλουτση στην Πλεσίβιτσα. Στη μεσαία φωτογραφία, φαίνεται καθαρά η παλιά ξύλινη πόρτα. Όταν έφτιαξαν την καινούρια, θάπρεπε να μιμηθούν την παλιά, αλλά είχαν το νου τους στα ...τσιμέντα και την ...αστόησαν! Ποτέ δεν είναι αργά όμως. Ο άνθρωπος έστειλε τσου παράδες, πιστεύοντας ότι οι χωριανοί του θάκαναν το καθήκον τους. Ας ξαναστείλει!!!

Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

Μιά και πιάκαμαν τον Μίχα, να μη φύγουμε χωρίς ένα φούρνο από την "ηρωική και αθάνατη Πλεσίβιτσα"!

Σάββατο, 22 Απριλίου 2017

Φιλιάτι

Πρέπει να είναι στο νοσοκομείο. Αρχές δεκαετίας του '30. Γνωρίζει κανένας τα πρόσωπα;
Ο δεσπότης ίσως είναι ο Μιχαηλίδης που αντικατέστησε τον Αθηναγόρα.
Δεξιά του παπά είναι ο δημοσιογράφος Γεώργιος Βουγίδης.
(Η φωτογραφία είναι του Γεράσιμου Μίχα).

(Πως ήταν το νοσοκομείο όταν ξεκίνησαν οι εργασίες; Και τότες ψωφάγαν για εγκαίνια! Είχαν κι έτοιμες τσι φιλαρμονικές! Εδώ έχει και πόρτοπαράθυρα. Βέβαια το νοσοκομείο λεηλατήθηκε στην κατοχή, αλλά ήταν έτσι πριν τον πόλεμο; Μήπως είναι άλλο κτίριο; Θα δούμε....)

Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

ξυλοκατασκευές

Πριν από λίγο καιρό μάζεψα αυτόν τον περίεργο κορμό από φτελιά. Είχε στρεβλώσει τόσο πολύ που σχημάτιζε τέλειο ημικύκλιο. Χτες αποφάσισα να τον περιλάβω με την ξυλοκοπτική και σήμερα με την πλάνη. Ελπίζω όταν το βρέξω, να μπορέσω να το φέρω στα μέτρα μιας πόρτας (για...τεράστιο κάσωμα).

ιστιοφόρο

Γιά κάπως μου πόνεσε για ταξίδια...Μ' ένα τέτοιο σκαρί ταξίδευε ο Μπουασονάς στο στενό της Κέρκυρας...

Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

πλάνες

Μιά μικρή συλλογή από πλάνες. Δεσπόζει η τεράστια, σπάνια και χειροποίητη.

Παρασκευή, 14 Απριλίου 2017

Παραθύρι στη σοφίτα


Κι έλεγες: “Ραβί
σώσε μας και πάλι”!
Ητανε Μεγάλη
Παρασκευή

Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

Παριμίαι


Παροιμίαι 30:4

Πώς να σε κρατούσα;
Ποιός κράτησε τον άνεμο στα χέρια του;
Ποιος κράτησε νερό στην αγκαλιά του;

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΓΚΡΙΚΑΣ

Δύσκολο δεν είναι να γράφεις.
Δύσκολο είναι να σε διαβάζουν...

Κυριακή, 9 Απριλίου 2017

Πέρα από τη...Σαγιάδα

Ηλιοβασίλεμα στη Σαγιάδα....

Κουτσουπιά

Με μιά κουτσουπιά ανθισμένη σε πρωτο πλάνο, η άνοιξη έφτασε και στο σπίτι μου...

Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΦΙΛΟΥΣ


Η ιστορία που ακολουθεί, ανήκει στην ενότητα "ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΦΙΛΟΥΣ". Όπως σας είχα ξαναπεί, σκέφτομαι να μαζέψω μερικές τέτοιες ιστορίες και να τις βάλω σε ένα βιβλιαράκι. Θα απευθύνονται σε φίλους, εξ ου και ο τίτλος. Από την αρχαιότητα, το Βυζάντιο, τη Βενετία και τους Άραβες, παλιές ιστορίες μέσα από το δικό μου μάτι. Η αφορμή για την παρακάτω ιστορία, ήταν το όμορφο βιβλίο της MARILYN YALOM "Η γέννηση της βασίλισσας του σκακιού" από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ. Πολλά στοιχεία πάρθηκαν από το Θεοφάνη τον Ομολογητή, Χρονογραφία και από άλλα βιβλία. Στις φωτογραφίες χρυσά νομίσματα των πρωταγωνιστών της ιστορίας, του Χαρούν αλ Ρασίντ, της Ειρήνης της Αθηναίας και του Νικηφόρου του Α'.

BELLO DE SCACHIS*

Μπορεί το σκάκι να προκαλέσει έναν πόλεμο;
Σίγουρα, άρχοντες και πληβείοι αφοσιώνονται σ’ αυτό το παλιό ινδικό παιχνίδι, αλλά ο πόλεμος, παραμένει πάντα στο πεδίο της ασπρόμαυρης σκακιέρας.
Βασιλιάδες, βασίλισσες, αξιωματικοί, άλογα, πύργοι και ταπεινοί στρατιώτες, λύνουν τις διαφορές τους, υπακούοντας σε αυστηρούς πανάρχαιους νόμους που καθορίζουν τις κινήσεις τους.  Ίσως τα πιόνια να μην μάθουν ποτέ ότι κάποιοι άλλοι τους καθοδηγούν, όπως ίσως και οι παίχτες του σκακιού έχουν πίσω τους άλλους σκοτεινούς παίχτες θεούς που κατευθύνουν τις κινήσεις τους.
Όπως και νάχουν τα πράγματα, κάποτε το σκάκι, προκάλεσε όντως έναν πραγματικό πόλεμο: Οι Βυζαντινοί, είχαν πάρει το ανατολίτικο αυτό παιχνίδι από τους Πέρσες (που το ονόμαζαν shah από το όνομα του βασιλιά). Αυτοί, το είχαν πάρει με τη σειρά τους από τους Ινδούς, που το ονόμαζαν στα σανσκριτικά chaturanga («τέσσερα τμήματα» από τα τέσσερα κομμάτια του ινδικού στρατού: τα άρματα, τους ελέφαντες, το ιππικό και το πεζικό).
Οι Βυζαντινοί το ονόμασαν «ζατρίκιον» κι επιδόθηκαν με ζήλο στη στρατηγική του ασπρόμαυρου πεδίου.** Τόσο πολύ, που όταν ο Νικηφόρος διαδέχτηκε (με το ζόρι) στο θρόνο της Βασιλεύουσας την αυτοκράτειρα Ειρήνη την Αθηναία (η Ειρήνη έμεινε στην ιστορία για την απόφασή της να αναστηλώσει τις εικόνες που είχαν κυνηγήσει οι εικονομάχοι προκάτοχοί της) χρησιμοποίησε σκακιστικούς όρους σε μια επιστολή που έστειλε στον Άραβα ομόλογό του. Χαλίφης στη Βαγδάτη, ήταν ο θρυλικός Χαρούν αλ Ρασίντ (ο δίκαιος), που αγαπούσε τόσο πολύ το σκάκι, που αν πιστέψουμε τις «Χίλιες και μια νύχτες», πλήρωσε δέκα χιλιάδες δηνάρια για ν’ αποχτήσει μια σκλάβα που τον νίκησε τρεις φορές στο παιχνίδι.
Το 802 μ.Χ. λοιπόν, ο αυτοκράτορας Νικηφόρος, έκρινε ότι η Ειρήνη, μπορεί να ήταν καλή στα θεολογικά ζητήματα, αλλά στο σκάκι δεν τα κατάφερνε και τόσο καλά. Αν και είχε προσπαθήσει να προβάλει αντίσταση στο φανατισμένο στρατό του Χαρούν, τελικά έχασε. Η ίδια η Ειρήνη δεν ηγήθηκε του στρατού της. Ίσως γιατί δεν είχε εμφανιστεί ακόμα ο ρόλος της…βασίλισσας στο σκάκι. Τον κρατούσε ζηλότυπα ο μέγας βεζύρης, ο συμβουλάτορας του βασιλιά***. Βέβαια μ’ έναν στρατηγό που ονομάζονταν «Λαχανόδρακος» και μ’ έναν άλλο τον Τατάτζη» που …αυτομόλησε μαζί με το στρατό του στους Άραβες, δεν μπορούσε να περιμένει και πολλά…
Η επιστολή του Νικηφόρου που προκάλεσε έναν πραγματικό πόλεμο, κατέκρινε τους σκακιστικούς χειρισμούς της θεούσας βασίλισσας:
«…Η αυτοκράτειρα την οποία διαδέχτηκα, έκρινε ότι βρίσκεστε στη θέση του πύργου και ότι η ίδια βρίσκεται στη θέση του πιονιού και σας απέδωσε φόρο υποτέλειας, τον οποίο εσείς θα έπρεπε να είχατε καταβάλει σ’ αυτήν. Αυτό όμως συνέβη εξαιτίας της αδυναμίας και της απερισκεψίας μιάς γυναίκας…»
Έπαιζε όμως η Ειρήνη σκάκι; Η Marilyn Yalom γράφει ότι «η αυτοκράτειρα Ειρήνη μιλούσε τη σκακιστική γλώσσα κι αυτό δεν ήταν ασυνήθιστο…». Κανένα ιστορικό στοιχείο δεν μιλάει για τις επιδόσεις της Ειρήνης στο συγκεκριμένο παιχνίδι. Από τις κινήσεις της όμως, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι κατείχε άριστα τη στρατηγική του ασπρόμαυρου πεδίου. Ξέροντας ότι ο λαός της αυτοκρατορίας ήταν χριστιανικά παγανιστικός κι ότι παρά τις προσπάθειες των φωτισμένων εικονοκλαστών παρέμενε βαθύτατα εικονολάτρης και πτωματολάγνος, σκηνοθέτησε σκακιστικά μια παρτίδα που ξεπερνούσε τη λογική του αντιπάλου!
Μπλόφαρε μια υποθετική εισβολή των Αράβων, και παίρνοντας μαζί της τον ανθό του εικονοκλαστικού στρατού, πέρασε στην Ασία εναντίον του υποθετικού κινδύνου.
Εκεί, αφόπλισε το ίδιο της το στράtευμα, κι έμπασε κρυφά στη Βασιλεύουσα, μια στρατιά μισθοφόρων. Έξοχη κίνηση. Ρουά ματ από την ίδια τη…βασίλισσα!
Στη συνέχεια, συνέχισε το παιχνίδι της εξουσίας, παίζοντας εναντίον του ίδιου της του παιδιού! Υπονόμευε συνεχώς το νεαρό αυτοκράτορα μέχρι που στο τέλος τον…τύφλωσε για να μην της είναι εμπόδιο!**** (Η πράξη της αυτή δεν επισκίασε τη λατρεία των ορθοδόξων χριστιανών προς το πρόσωπό της. Ακόμα σήμερα εορτάζεται με λαμπρότητα η «Κυριακή της Ορθοδοξίας» και μνημονεύεται ο ρόλος της αγίας αυτοκράτειρας!)
Ας ξαναγυρίσουμε όμως στο μακρινό 802. Ο Χαρούν αλ Ρασίντ, κατάλαβε τους σκακιστικούς υπαινιγμούς του Νικηφόρου, ο οποίος αποδείχτηκε αντιστρόφως ανάλογος του ονόματός του. (Μην ξεχνάμε ότι τελείωσε την καριέρα του, ως… σερβίτσιο στο τραπέζι του Κρούμου!)
 Ο Χαρούν δεν απάντησε με σκακιστικούς όρους αλλά με ένα λακωνικό «την απάντησή μου δεν θα την ακούσεις, αλλά θα τη δεις!».
Στη μάχη που ακολούθησε, ο Νικηφόρος έχασε και υποχρεώθηκε να πληρώνει το διπλάσιο ταπεινωτικό φόρο που απέδιδε η προκάτοχός του (30.000 χρυσά νομίσματα το χρόνο).
Ο πρώτος πόλεμος που προκλήθηκε για σκακιστική αφορμή, κερδήθηκε από έναν έμπειρο παίχτη.
Ίσως η ακριβοπληρωμένη σκλάβα να βοήθησε τον χαλίφη στις κινήσεις του, στο πραγματικό πεδίο της μάχης αυτή τη φορά.
Κι ακόμα πιο πάνω, πίσω από το Χαρούν και το Νικηφόρο, δυό άλλοι παίχτες, ο ένας πεπλοφόρος κι ο άλλος ολοκαίνουρια απεικονισμένος στις εκκλησιές του, ίσως να είχαν τελειώσει ακόμα μια παρτίδα!

--------------------------------------------------------------------
*Γύρω στα 1.000 μ.Χ. ένας μοναχός στη γερμανόφωνη Ελβετία, έγραψε ένα ποίημα με τον τίτλο Versus de scachis (στίχοι για το σκάκι). Με μια μικρή αλλαγή, έγινε ο τίτλος αυτού του αφηγήματος: Bello de scachis (πόλεμος για το σκάκι).
**Αν και την εποχή εκείνη η σκακιέρα ήταν μονόχρωμη, χωρισμένη με κάθετες και οριζόντιες γραμμές.
*** Η ειρωνεία είναι ότι η βασίλισσα έχασε τελικά από τον…μεγάλο βεζύρη της!
Ο Νικηφόρος που την διαδέχτηκε ήταν Λογοθέτης του γενικού. Αργότερα, μια άλλη βυζαντινή πριγκίπισσα η Θεοφανώ, που έφτασε στη δύση κουβαλώντας στις αποσκευές της κι ένα πολυτελές σκάκι, αποφάσισε πως έπρεπε να αντικατασταθεί ο μέγας βεζύρης με μια πραγματική βασίλισσα.
**** «…και απέκλεισαν αυτόν εν τη πορφύρα ένθα εγεννήθη και περί ώραν εννάτην εκτυφλούσιν αυτόν δεινώς και ανιάτως προς το αποθανείν αυτόν, γνώμη της μητρός και των συμβούλων αυτής…» Θεοφάνης ο Ομολογητής, Χρονογραφία, σελ. 732.

Σπύρος Σκεύης


Ο Σπύρος Σκεύης, καπετάνιος του Δημοκρατικού Στρατού και τιμημένος νεκρός. Πολύ χάρηκα που βρέθηκε αυτή η φωτογραφία!

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

ΕΛΑΣ Η πρώτη ανταρτοομάδα στη Θεσπρωτία.


Η πρώτη ανταρτοομάδα του ΕΛΑΣ στη Θεσπρωτία. Καθιστός (στη μέση της 2ης φωτογραφίας ο Προκόπης Σκευης, δάσκαλος από του Λιά).

Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Σε τουτην ταβλα πουμαστε...

Μαλουνι 9 Μάη 1958. Του Αγίου Χριστόφορου. Αρχείο Χριστόφορου Βενέτη.

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Μικρή συλλογή απο παλιές κλειδαριές.

Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

Παιδομαζωμα

Επανέρχομαι σήμερα στην υπόθεση της Μουρκάνας με δύο ακόμα βιβλία που ασχολούνται με το "παιδομάζωμα", μια πονεμένη ιστορία που θα πρέπει να αναφερθεί στο βιβλίο για τη Μουργκάνα.
Το πρώτο είναι το βιβλίο του Δημήτρη Σέρβου, "Το παιδομάζωμα και ποιοι φοβούνται την αλήθεια" Σύγχρονη Εποχή 2004. Μια κλασική κομματική εκδοχή για το παιδομάζωμα από την πλευρά του Κ.Κ.Ε. Το άλλο βιβλίο ακολουθεί την ίδια λογική, αν κι είναι γραμμένο από έναν άνθρωπο που τράβηξε πολλά από την ηγεσία του κόμματος (είχε την "τιμή" να τον βασανίσει ο ίδιος ο Υπουργός των Στρατιωτικών στην κυβέρνηση του Βουνού, Δημήτρης Βλαντάς). Ο Γεώργιος Γκαγκούλιας, αν και κατηγορήθηκε ως "πράχτορας και συνεργάτης του ταξικού εχτρού" δούλεψε συνειδητά ως δάσκαλος για να μάθει τα προσφυγόπουλα ελληνικά γράμματα, Το βιβλίο του "Παιδομάζωμα, Τα παιδιά στη θύελλα του Εμφυλίου Πολέμου και μετά" Ιωλκός 2004, είναι σαφώς καλύτερο από την δημοσιογραφική, κομματική δουλειά του Σέρβου. Θα συνεχίσουμε και με άλλα βιβλία για το "παιδομάζωμα" ή "παιδοφύλαγμα" και για τις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης. Για τις τελευταίες πολλά έχει γράψει ο φίλος μου Αντώνης Βενέτης συνταξιούχος δικηγόρος από του Λιά. Θα τα ξαναπούμε...